Yaz tatili planları yapanlar için uzmanlardan önemli bir uyarı geldi: Kızamığa karşı tam aşılı değilseniz, tatilden dönerken virüsü de beraberinizde getirebilirsiniz. Özellikle çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için ciddi risk taşıyan kızamık, 2025 yılında ABD’de binin üzerinde vakayla son 25 yılın en ciddi salgınlarından birine neden oldu.
ABD’de yalnızca Teksas’ta 700’ü aşkın vaka ve iki ölüm bildirildi. Salgınlar şu anda 11 farklı eyalette daha devam ediyor.
Salgınların Sebebi Ne?
Stanford Üniversitesi’nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Nathan Lo’ya göre, kızamık ABD’de 2000 yılında resmen yok edilmiş olsa da, yeni vakaların çoğu seyahat kaynaklı. Aşılanmamış bir kişi, hastalığın hâlâ yaygın olduğu ülkelere seyahat edip virüsü alabiliyor ve dönüşte topluluğuna bulaştırabiliyor.
Kızamık Neden Bu Kadar Tehlikeli?
Kızamık, dünyanın en bulaşıcı hastalıklarından biri. Virüs, havada saatlerce asılı kalabiliyor ve temas ettiğiniz yüzeyde iki saate kadar yaşayabiliyor. Aşısız bir kişi, enfekte biriyle temas ettiğinde %90 oranında hastalanma riski taşıyor.
Seyahatten Önce Alınması Gereken Önlemler
Uzmanlara göre, kızamığa karşı korunmanın iki yolu var:
-
Aşılama (MMR veya MMRV aşıları)
-
Doğal bağışıklık (1957’den önce doğmuş olmak)
CDC, seyahatten en az iki hafta önce iki doz aşı yapılmasını öneriyor. 6-11 aylık bebekler içinse seyahatten önce ekstra bir doz gerekebilir. Bu erken doz, standart iki dozluk aşı takvimine dahil edilmiyor.
Aşı Olamayanlar Ne Yapmalı?
Kemoterapi görenler, organ nakli geçirenler veya diğer bağışıklık sorunu olan bireyler için aşı mümkün olmayabilir. Bu durumda seyahatin mutlaka bir sağlık uzmanıyla değerlendirilmesi gerekiyor. Bazı durumlarda immünoglobulin gibi maruziyet sonrası önlemler alınabiliyor, ancak bunlar aşının yerini tutmuyor.
Aşınızdan Emin Değilseniz?
Uzmanlar, “Tekrar aşı olun, zararı yok” diyor. İsterseniz doktorunuzdan antikor testi de isteyebilirsiniz, ancak bu testlerin doğruluğu sınırlı olabilir.
Maruz Kalırsanız Ne Yapmalısınız?
Kızamık belirtileri arasında ateş, öksürük, burun akıntısı, göz kızarıklığı ve ardından gelen döküntüler bulunuyor. Maruz kaldığınızı düşünüyorsanız hemen sağlık kuruluşuna başvurun ve aşı durumunuzu bildirin. Hasta bireyler, döküntü başlamadan dört gün öncesinden başlayarak en az sekiz gün boyunca bulaştırıcı kabul ediliyor.
YORUMLAR